Varlığın yada varolma halinin bir iktidar ilişkisi yarattığı yada yaratabileceği düşüncesine katılmıyorum. Bu Levinastan alıntılanan varolmanın yarattığı “endişe” olarak herhangibir dışsal sebep olmadan yaşananın tariflenmesinde geçiyor. Bu belki metnin tümünün okunmasını gerektirebilir. Ama bunun insanın varlık’ la başlangıcından itibaren kurduğu ilişkinin sorumluluğu ile ilişkili. Sorumluluğu, “ödev”, görev, yada İslamda tarifedildiği biçimiyle “teslimiyet” olarak anlamaya çalışabiliriz. Ben sorumluluk yada görevi tecihederim. Söylenen bir doğrunun içselleştirilmesi, yaşantımın içinde kendiliğinden yeretmesi yada söylenmesi gerekenin zamanında ve yerinde seslenilebilmesi ve o seslenilenin yaşantımla birebir örtüşme hali. Karşıtı bir “endişe” hatta korku halidir. Bu bir egemenin yarattığı korku olarak cesaretimizin kendimizle sınandığı söylenmesi gerekenin söylenememesi durumundaki korkuyla belki bir benzerlik gösterebilir. Ama daha kuşatıcı olduğunu düşünüyorum. Ama bu Varlığın yarattığı olarak değil benim kendimle yüzleşmemdekidir. Sokakta insanların, orda sizlerin yüzüne bakabilmemdekidir. Aksine Varlık İbnü’l – Arabinin aktardığı gibi “Allah, özellikle sadece nimet vermiş olmak için verir. Vehhab isminden dolayıdır. ”Vehhab: çok hibe eden, fazla bağışlayan [Allahın sıfatlarındandır] (Osmanlıca -Türkçe Ansiklopedik Lügat, Ferit Devellioğlu)

Egemenle yaşanan da ise sistemli bir güç ve şiddet kullanarak oluşturulan bir ilişki olduğu gibi sadece kendisini hissettirmesi, göstermesi gibide (kendini insanın olduğu heryerde varetmesi) yaşanır. Bu gün için kapımın önünde silahlı bir güç yok ama sokağa da hakim otorite orada ve o da seslenir.

rabb :(a.i.) efendi, sahib
rabb- i baki: ebedi olan Allah
rabb- i celil: Ulu tanrı.
rabb -üd -dar: ev sahibi
rabb- ül- alemin: kainatın efendisi: Allah
rabb- ül- mal: mal sahibi, sermayesi olan kimse
rabb –üs- selem:huk. ( bkz:sahib- üs- selem.): selemde para veren müşteri
selem (a.i): peşin para ile veresiye mal alma

Osmanlıca - Türkçe Ansiklobedik Lügat, Ferit Develioğlu.‘rabb’kelimesinin sözlükteki anlamları ilgimi çekti. Allaha ait olanların haricinde sadece mal sermaye ve para ile ilgili. Atıyorum ‘rabb ül amel’ diye bir şeyi sözlükte göremedim.

Erim Bayrı - Mayıs 2006

foruma yazı göndermek için...