Gösteren (suje) ile görünen (biçim, form) arasındaki ilişki, sujenin (gösteren) görünene yüklediği kodda yatar. Bu kod da istiare, ironi, metafor, alegori gibi benzeşim ve çok anlamlılık katmanları ile sağlanır.

Resim düzleminde (tuval) kompozisyon kurulurken plastik dili zorlayarak kromatik skalayı da işin içine katarak resmin içeriği oluşturur.

Başka bir şekilde söylersek görünenin arkasındaki anlamı okumak gerekir. Yukarıda saydığım yöntemler, resmin okunması için ipuçlarını içerir. İzleyiciye verilen ipuçları kod’ların çözümünde esasa (içeriğe) giriş teşkil eder. Sembollerin objektif olduğu gibi subjektif olmaları da tabidir.

Örnek vermek gerekirse Ulus’ta Zabıtaya Yakalanmak çok katmanlı bir resim olup temasının dışında Türkiye’nin 1970’li yıllarına sosyolojik bir bakışı içerdiği gibi, Velasques’in Las Meninas (Prenses ve Hizmetçiler) resmindeki bakış diyalektiğine gönderme söz konusudur.

Bilindiği gibi Las Meninas’a bakan her izleyici kral ve kraliçedir. Zabıtaya Yakalanmak’a bakan her izleyici zabıta olmaktadır.

Ekmek Parası Peşinde III, (Zabıtaya Yakalanmak)
2006, Tuval üzerine yağlıboya, 200x150 cm.

Sezai Özdemir
02 Şubat 2007